Zatory płatnicze po nowemu czyli 4 ważne zmiany w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

gru 27, 2019

Z mojej praktyki wynika, że niewielu przedsiębiorców zna ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, a jeszcze mniejsza grupa korzysta z narzędzi prawnych przewidzianych tym aktem. W dużym uproszczeniu, ustawa ta ma wspomagać podmioty w terminowym otrzymywaniu płatności od swoich kontrahentów. Ma ona zastosowanie do transakcji handlowych (czyli umów dotyczących dostaw towarów lub usług), zawieranych przez podmioty publiczne lub przedsiębiorców. Z roku na rok rośnie problem opóźnień w płatnościach w obrocie profesjonalnym, tak więc zmiany w ustawie, wchodzące w życie dnia 1 stycznia 2020 r., należy uznać na potrzebne. Mają one wynieść ustawę na „wyższy pozom” – spowodować, że przetrzymywanie należnego kontrahentowi wynagrodzenia stanie się nieopłacalne i ryzykowne. Poniżej prezentuję 4 wybrane, ważne zmiany w tych przepisach, o których warto wiedzieć.

  1. Wyższe odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie.

Na mocy ustawy mamy możliwość dochodzenia od naszego dłużnika korzystniejszych niż to wynika z zasad ogólnych, odsetek za opóźnienie w zapłacie faktury. Od dnia 1 stycznia 2020 r. odsetki te będą jeszcze wyższe, tj. równe sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i dziesięciu punktów procentowych. Stawka odsetek nie zmienia się w odniesieniu do podmiotów publicznych.

Warunki naliczenia odsetek w wysokości określonej ustawą to spełnienie świadczenia przez wierzyciela i brak zapłaty na jego rzecz w umówionym przez strony terminie. Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni (30 jeśli dłużnikiem jest podmiot publiczny).

  1. Duży przedsiębiorca składa oświadczenie i raportuje.

Dłużnik będący dużym przedsiębiorcą ma obowiązek złożyć drugiej stronie transakcji handlowej oświadczenie o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy. Oświadczenie składa się w formie, w jakiej jest zawierana transakcja handlowa, najpóźniej w momencie jej zawarcia. Przypominam, że warto już teraz przeanalizować np. kontrakty stałej współpracy lub umowy ramowe i niezwłocznie przesłać takie oświadczenia tym kontrahentom.

Status dużego przedsiębiorcy ustalamy zgodnie z definicjami wskazanymi w art. 4 ustawy.

Ponadto podatkowe grupy kapitałowe oraz przedsiębiorcy, u których wartość przychodu uzyskana w roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 mln euro, przekazują, drogą elektroniczną, ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku, sprawozdanie o stosowanych przez te podmioty w poprzednim roku kalendarzowym terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Pierwsze sprawozdanie będzie musiało być złożone za rok 2020, czyli do dnia 31 stycznia 2021 roku.

  1. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Nowelizacja wprowadziła zmiany w zakresie postępowań prowadzonych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Będzie on mógł wszcząć wobec przedsiębiorcy m.in. postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Ustawa zakazuje bowiem nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, co ma miejsce w przypadku, gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez dany podmiot wynosi co najmniej 2 000 000 złotych. W przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną określoną ustawą.

  1. Wyższa rekompensata za koszty odzyskiwania należności.

Aktualnie wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w ustawie, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Od 1 stycznia 2020 r. rekompensata ta będzie wyższa i zależna od wysokości roszczenia:

1) 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych;

2)  70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych;

3) 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50 000 złotych

Powyższe kwoty nie wyczerpują oczywiście możliwości dochodzenia kwot wyższych, poniesionych przez wierzyciela celem odzyskiwania należności. Należy też pamiętać, że  roszczenie o rekompensatę nie może być zbyte (nie może być przedmiotem cesji)

Autor 

Aleksandra Sobolewska

Aleksandra Sobolewska

Radca Prawny

Radca prawny od 2010 roku. Posiada wieloletnie doświadczenie w obsłudze prawnej spółek, osób fizycznych i wspólnot mieszkaniowych. Doradzała  przedsiębiorcom m.in. z branży browarniczej, wykonawczej, deweloperskiej, produkcyjnej i IT.

Przeczytaj również